Qısa cavab: Xarici şirkətin Azərbaycanda biznes qurması altı addımdan ibarətdir:
- fəaliyyət formasını seçmək — MMC, filial və ya nümayəndəlik;
- Dövlət Vergi Xidmətində qeydiyyatdan keçmək — 2 iş günü;
- bank hesabı açmaq;
- vergi uçotunu qurmaq — 20% mənfəət vergisi, 200 000 manatdan sonra 18% ƏDV;
- işçiləri Azərbaycanın əmək və miqrasiya qaydalarına uyğun işə götürmək;
- brendi qorumaq.
Xarici şəxs MMC-nin 100% sahibi ola bilər, MMC üçün minimum nizamnamə kapitalı tələb olunmur. Bu bələdçi hər addımı qısa izah edir və ətraflı yazılarımıza yönləndirir.
Azərbaycanda biznes qurmaq — xülasə cədvəli
| Addım | Əsas faktlar | Ətraflı yazı |
|---|---|---|
| 1. Forma seçimi | MMC (müstəqil hüquqi şəxs), filial (kommersiya fəaliyyəti, ana şirkət cavabdehdir), nümayəndəlik (kommersiya fəaliyyəti yoxdur) | Şirkət qeydiyyatı |
| 2. Qeydiyyat | Dövlət Vergi Xidməti, 2 iş günü; rüsum 15 AZN (MMC, kağız) və ya 300 AZN (filial / nümayəndəlik); MMC-nin elektron qeydiyyatı rüsumsuz | Şirkət qeydiyyatı |
| 3. Bank hesabı | Manat və xarici valyutada hesab; etibarnamə ilə müraciət mümkündür; vergi orqanının təsdiqinə qədər məxaric yoxdur | Bank hesabının açılması |
| 4. Vergi | 20% mənfəət vergisi; 12 ayda 200 000 AZN-dən sonra 18% ƏDV; dividend və filial mənfəətinə 5%; xaricə ödənişlərdə ödəmə mənbəyində vergi | Xarici şirkətlər üçün vergilər |
| 5. Daimi nümayəndəlik riski | 12 ayda cəmi 90 gün, asılı agent və satış funksiyası daimi nümayəndəlik yarada bilər | Daimi nümayəndəlik riski |
| 6. Güzəştlər | İnvestisiya təşviqi sənədi: 7 il, mənfəət vergisində 50%, əmlak/torpaq vergisi, idxalda ƏDV və gömrük azadolması — strateji layihələr üçün | İnvestisiya təşviqi sənədi |
| 7. İşçilər | Əcnəbi işçi üçün iş icazəsi və müvəqqəti yaşamaq icazəsi; Əmək Məcəlləsi üzrə xitam qaydaları | İş icazəsi və MYİ, əmək müqaviləsinə xitam |
| 8. Brend | Əmtəə nişanını bazara çıxmazdan əvvəl qeydiyyatdan keçirin | Əmtəə nişanının qeydiyyatı |
1-ci addım — düzgün forma seçimi
Qalan hər şeyi bu qərar müəyyən edir: vergi bazası, məsuliyyət, kimin müqavilə bağlaya bilməsi və mənfəətin necə çıxarılması.
- MMC — ayrıca Azərbaycan hüquqi şəxsi, 100%-ə qədər xarici mülkiyyət, məsuliyyət nizamnamə kapitalı ilə məhdud, minimum kapital yoxdur. Yerli müştərilərlə müqavilə bağlayacaq, satınalmalarda iştirak edəcək və ya komanda quracaq şirkətlərin adi seçimi.
- Filial — xarici şirkətin hissəsidir. Kommersiya fəaliyyəti göstərə bilər, amma öhdəliklərinə görə ana şirkət cavabdehdir; Azərbaycana aid mənfəətdən vergi ödəyir.
- Nümayəndəlik — yalnız marketinq, əlaqələr və bazar araşdırması. Bazarı sınamaq üçün uyğundur; satışa başlayanda riskli olur.
2-ci addım — qeydiyyat
Qeydiyyatın özü sürətlidir: Dövlət Vergi Xidməti kommersiya qurumlarını 2 iş günü ərzində qeydiyyata alır və VÖEN verir. Real müddəti xarici sənədlər müəyyən edir: reyestr çıxarışı, nizamnamə, qərar və etibarnamələr notarial təsdiq və apostil (Azərbaycan Apostil Konvensiyasının iştirakçısıdır) və ya konsul leqallaşdırması ilə, sonra isə tərcümə ilə hazırlanmalıdır.
3-cü addım — bank hesabı
Mərkəzi Bankın qaydalarına görə xarici təsisçili MMC və ya filial manat və xarici valyutada hesab aça bilər — şəxsən və ya notarial etibarnamə ilə nümayəndə vasitəsilə. Banklar "müştərini tanı" yoxlaması aparır və mülkiyyəti son fiziki şəxsə qədər izləyir. Hesab açılandan sonra bank 1 iş günü ərzində vergi orqanına məlumat verir; təsdiqə qədər məxaric əməliyyatları aparılmır.
4-cü addım — vergi strukturu
| Vergi | Dərəcə |
|---|---|
| Mənfəət vergisi | 20% |
| ƏDV (istənilən 12 ayda 200 000 AZN-dən sonra məcburi) | 18% |
| Dividend / filial mənfəətinin köçürülməsi | 5% / 5% |
| Qeyri-rezidentə faiz / royalti | 10% / 14% |
| Əmlak vergisi | 1% |
Xarici şirkətləri ən çox iki məqam çaşdırır: ana şirkətə ödənişlərdə (idarəetmə haqqı, faiz, royalti) ödəmə mənbəyində vergi yerli ödəyicinin öhdəliyidir, ikiqat vergitutma sazişinin dərəcəsi isə rezidentlik sertifikatı tələb edir.
5-ci addım — daimi nümayəndəlik riskinə nəzarət
Daimi nümayəndəlik qeydiyyatdan deyil, faktiki fəaliyyətdən yaranır. İstənilən 12 ayda cəmi 90 gün yerində işləyən heyət, sizin adınızdan mütəmadi müqavilə bağlayan yerli agent və ya satış danışıqları aparan nümayəndəlik — hər biri qeydiyyat olmadan da 20% mənfəət vergisi öhdəliyi yarada bilər.
6-cı addım — güzəştləri yoxlayın
Layihəniz Prezidentin təsdiq etdiyi strateji istiqamətlərə düşürsə — yerli xammalın emalı, bərpa olunan enerji, təkrar emal, suyun şirinləşdirilməsi, sənaye zonaları, əczaçılıq, aqroparklar, İKT istehsalı — investisiya təşviqi sənədi 7 il müddətinə layihə üzrə mənfəət vergisini yarıya endirə, əmlak və torpaq vergisini, avadanlıq idxalında ƏDV və gömrük rüsumunu aradan qaldıra bilər. İstiqamətlər 2026-cı ilin iyununda yenilənib, ona görə investisiyadan əvvəl uyğunluğu İqtisadiyyat Nazirliyindən dəqiqləşdirin.
7-ci addım — işçilərin cəlb edilməsi
Əcnəbi işçilər üçün, ümumi qayda olaraq, iş icazəsi və müvəqqəti yaşamaq icazəsi lazımdır; hər ikisinə işəgötürən müraciət edir. Əmək müqavilələri, xitam əsasları, xəbərdarlıq müddətləri və müavinətlər Əmək Məcəlləsi ilə tənzimlənir — bu qaydalar çox vaxt xarici şirkətin öz ölkəsindəki təcrübədən fərqlənir.
8-ci addım — brendin qorunması
Azərbaycanda əmtəə nişanı üzərində hüquq qeydiyyatdan yaranır. Bazara çıxmazdan əvvəl müraciət etmək brendinizin yerli üçüncü şəxs tərəfindən qabaqcadan qeydiyyata alınması riskini azaldır və hüquqların müdafiəsini asanlaşdırır.
Xarici şirkətlərə vaxt və pul itirdirən 6 səhv
- Nümayəndəlik açıb onun vasitəsilə satış etmək. Bu, daimi nümayəndəlik və vergi öhdəliyi yaradır.
- Sənəd hazırlığını qiymətləndirməmək. Apostil, tərcümə və yeni reyestr çıxarışı 2 günlük qeydiyyatdan daha çox vaxt aparır.
- Bank hesabı açılan gün ödəniş planlamaq. Məxaric əməliyyatları vergi orqanının təsdiqini gözləyir.
- Ana şirkətə ödənişlərdə vergini tutmamaq. Məsuliyyət Azərbaycan şirkətinin üzərində qalır.
- İcazələr verilməzdən əvvəl əcnəbi işçini işə cəlb etmək. İş icazəsi və MYİ öz müddətləri olan ayrı prosedurlardır.
- Əmtəə nişanını qeydiyyatdan keçirmədən bazara çıxmaq. Brendi yerli qeydiyyatçıdan geri almaq ilkin müraciətdən daha uzun və baha başa gəlir.
Tez-tez verilən suallar
Xarici şəxs Azərbaycanda şirkətin 100% sahibi ola bilərmi?
Bəli. Ümumi qayda olaraq MMC üçün yerli şərik tələb olunmur; bəzi tənzimlənən sahələrdə əlavə şərtlər ola bilər.
Azərbaycanda şirkət açmaq nə qədər vaxt aparır?
Dövlət qeydiyyatı 2 iş günüdür. Təcrübəmizə görə xarici sənədlər və bank hesabı ilə birlikdə tam proses adətən bir neçə həftə çəkir — əsasən xaricdə sənəd hazırlığına görə.
Azərbaycanda mənfəət vergisi neçə faizdir?
20% — həm yerli şirkətlər, həm də xarici şirkətlərin filialları üçün.
Azərbaycana gəlmək lazımdırmı?
Mütləq deyil. Qeydiyyat və bank hesabının açılması notarial təsdiqli və apostilli etibarnamə ilə yerli nümayəndə vasitəsilə aparıla bilər, baxmayaraq ki, bəzi banklar direktorla görüşmək istəyə bilər.
Xarici investorlar üçün vergi güzəştləri varmı?
Bəli — əsasən strateji layihələr üçün investisiya təşviqi sənədi, həmçinin öz qaydaları olan sənaye parkları kimi xüsusi rejimlər.
Necə kömək edə bilərik
Affidacons Azərbaycanda beynəlxalq şirkətlər üçün hüquqi və biznes məsləhəti firmasıdır. İlk strukturlaşdırma qərarından gündəlik uyğunluğa qədər yerli hüquq məsləhətçiniz kimi çıxış edirik: şirkətin qeydiyyatı, bank hesabı, vergi strukturu, əmək və miqrasiya, əqli mülkiyyət. Ətraflı: korporativ və kommersiya hüquq xidmətlərimiz, yaxud bazara girişinizi planlaşdırmaq üçün bizimlə əlaqə saxlayın.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və hüquqi və ya vergi məsləhəti deyil. Ətraflı yazılarımızda istinad edilən rəsmi mənbələri (Dövlət Vergi Xidməti, ASAN xidmət, Mərkəzi Bank, İqtisadiyyat Nazirliyi) və PwC Worldwide Tax Summaries-i ümumiləşdirir (Sentyabr 2026); qanunvericilik və rüsumlar dəyişə bilər. Qərar qəbul etməzdən əvvəl konkret halınız üzrə məsləhət alın.
Bir şərh yazın
Bir şərh yazın
Görüş təyin edin