Qısa cavab: Azərbaycanda MMC və ya filial açan xarici şirkət 20% mənfəət vergisi ödəyir. İllik dövriyyə 200 000 manatı keçəndə 18% ƏDV qeydiyyatı məcburidir. Mənfəət xaricə çıxarılanda əlavə vergi var: MMC-nin dividendindən 5%, filialın baş ofisə köçürdüyü xalis mənfəətdən də 5%. Qeyri-rezidentə ödənilən faizdən 10%, royaltidən 14% ödəmə mənbəyində vergi tutulur.
Hansı vergilər xarici şirkətə aiddir — və nəyə aid deyil
Vergi yükü şirkətin Azərbaycanda necə fəaliyyət göstərməsindən asılıdır. Üç əsas vəziyyət var:
- Yerli MMC (xarici təsisçili) — Azərbaycan rezidentidir, dünya üzrə gəlirindən mənfəət vergisi ödəyir. Təsisçiyə dividend ödəyəndə ödəmə mənbəyində vergi tutur.
- Filial (daimi nümayəndəlik) — yalnız Azərbaycandakı fəaliyyətinə aid gəlirdən, xərcləri çıxmaqla 20% mənfəət vergisi ödəyir. Xalis mənfəəti baş ofisə köçürəndə əlavə vergi tutulur.
- Azərbaycanda daimi nümayəndəliyi olmayan xarici şirkət — Azərbaycan mənbəli gəlirindən (faiz, royalti, xidmət haqqı) vergi ödəyən şirkət tərəfindən ödəmə mənbəyində tutulur, xərclər çıxılmır.
Bu məqalə kommersiya şirkətlərinin ümumi vergi rejimini əhatə edir. Neft-qaz sazişləri, sənaye parkları və investisiya təşviqi sənədi kimi xüsusi rejimlər ayrıca qaydalara tabedir. Əməkhaqqı vergiləri isə ayrıca mövzudur.
Əsas vergi dərəcələri — xülasə cədvəli
| Vergi | Dərəcə | Kim ödəyir |
|---|---|---|
| Mənfəət vergisi | 20% | MMC, xarici şirkətin filialı |
| ƏDV | 18% | 12 ayda dövriyyəsi 200 000 AZN-i keçən və ya könüllü qeydiyyatdan keçən |
| Dividend (ödəmə mənbəyində) | 5% | Dividend ödəyən rezident şirkət tutur |
| Filialın xalis mənfəətinin baş ofisə köçürülməsi | 5% | Filial, mənfəət vergisindən əlavə |
| Əmlak vergisi | 1% | Əsas vəsaitlərin orta illik qalıq dəyərindən |
Qeyri-rezidentə ödənişlər: ödəmə mənbəyində vergi
Azərbaycan şirkəti xarici şirkətə (məsələn, ana şirkətə) ödəniş edirsə, vergini ödənişdən tutub büdcəyə köçürmək ödəyənin öhdəliyidir. Vergi tutulmayıbsa, məsuliyyət də ödəyənin üzərinə düşür.
| Ödəniş növü | Dərəcə |
|---|---|
| Dividend | 5% |
| Faiz (bank olmayan şəxsə) | 10% |
| Royalti | 14% |
| İcarə haqqı | 14% |
| Risk sığortası və təkrar sığorta ödənişləri | 4% |
| Telekommunikasiya və beynəlxalq nəqliyyat xidmətləri | 6% |
| Azərbaycan mənbəli digər gəlirlər (xidmət haqqı və s.) | 10% |
Qeyd: Azərbaycanın ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması haqqında sazişləri bu dərəcələri azalda bilər. Saziş dərəcəsini tətbiq etmək üçün xarici şirkətin rezidentliyini təsdiq edən sənəd lazımdır. Hansı ölkə ilə hansı dərəcənin tətbiq olunduğu konkret saziş üzrə yoxlanılmalıdır.
ƏDV: nə vaxt qeydiyyat məcburidir
- Hədd: ardıcıl 12 aylıq dövr ərzində vergi tutulan əməliyyatların həcmi 200 000 manatı keçəndə ƏDV qeydiyyatı məcburidir.
- Pərakəndə və əhaliyə xidmət: 2026-cı ildən bu sahələrdə POS-terminal ilə nağdsız əməliyyatlar nəzərə alınmaqla hədd 400 000 manata qaldırılıb.
- Dərəcə: standart dərəcə 18%-dir.
Xarici təchizatçıdan alınan xidmətlərə görə ƏDV öhdəliyi yarana bilər. Xüsusən ana şirkətin göstərdiyi idarəetmə, IT və konsaltinq xidmətlərinə bu baxımdan ayrıca baxılmalıdır.
MMC, yoxsa filial: vergi baxımından fərq
| Mərhələ | MMC | Filial |
|---|---|---|
| Mənfəət vergisi | 20% | 20% |
| Mənfəətin xaricə çıxarılması | Dividend — 5% | Xalis mənfəətin köçürülməsi — 5% |
| Vergi bazası | Dünya üzrə gəlir | Yalnız Azərbaycandakı fəaliyyətə aid gəlir |
| Ana şirkətin məsuliyyəti | Nizamnamə kapitalı ilə məhdud | Filialın öhdəliklərinə görə tam |
Dərəcələr eyni görünsə də, seçim xərclərin çıxılması, ana şirkətə ödənişlər və ikiqat vergitutma sazişinin tətbiqi baxımından fərqli nəticə verə bilər. Forma seçimi haqqında ətraflı: Xarici şirkətin Azərbaycanda qeydiyyatı: MMC, filial, yoxsa nümayəndəlik?
Ən çox yol verilən 6 səhv
- Ana şirkətə ödənişdə vergini tutmamaq. Xidmət haqqı, faiz və ya royalti ödəyəndə ödəmə mənbəyində vergi ödəyənin öhdəliyidir. Tutulmayan vergi və maliyyə sanksiyaları yerli şirkətdən tələb olunur.
- Saziş dərəcəsini sənədsiz tətbiq etmək. Rezidentlik sertifikatı olmadan azaldılmış dərəcə tətbiq etmək yoxlamada vergi iddiası ilə nəticələnir.
- ƏDV həddini gec izləmək. Hədd təqvim ili üzrə deyil, istənilən ardıcıl 12 ay üzrə hesablanır.
- Nümayəndəlik adı altında satış. Kommersiya fəaliyyəti daimi nümayəndəlik yaradır və 20% mənfəət vergisi öhdəliyi doğurur.
- Transfer qiymətlərini sənədləşdirməmək. Qarşılıqlı asılı şəxslərlə əməliyyatlarda qiymət bazar səviyyəsindən kənardırsa, vergi orqanı mənfəəti yenidən hesablaya bilər.
- Fəaliyyət olmadıqda hesabatı unutmaq. Qeydiyyatdan sonra hesabat öhdəliyi yaranır — dövriyyə olmasa belə.
Tez-tez verilən suallar
Azərbaycanda mənfəət vergisi neçə faizdir?
Standart dərəcə 20%-dir. Həm yerli şirkətlərə, həm də xarici şirkətlərin daimi nümayəndəliklərinə tətbiq olunur.
Xarici təsisçiyə dividend ödəyəndə nə qədər vergi tutulur?
1 yanvar 2024-cü ildən dividendlərdən ödəmə mənbəyində vergi 5%-dir. İkiqat vergitutma sazişi fərqli dərəcə nəzərdə tuta bilər.
Filialın mənfəətini baş ofisə köçürmək vergiyə cəlb olunurmu?
Bəli. Mənfəət vergisindən əlavə olaraq köçürülən xalis mənfəətdən 5% tutulur. Bu dərəcə 1 yanvar 2025-ci ildən 10%-dən 5%-ə endirilib.
ƏDV qeydiyyatı nə vaxt məcburidir?
Ardıcıl 12 ayda vergi tutulan əməliyyatlar 200 000 manatı keçəndə. Pərakəndə və əhaliyə xidmət sahələrində POS-terminal şərti ilə hədd 400 000 manatdır.
Xarici şirkət sadələşdirilmiş vergi ödəyə bilərmi?
Sadələşdirilmiş vergi 12 ayda dövriyyəsi 200 000 manatı keçməyən kiçik bizneslər üçündür. Konkret şirkətə tətbiq edilib-edilməməsi fəaliyyət növü və digər şərtlər üzrə ayrıca yoxlanılmalıdır.
Necə kömək edə bilərik
Affidacons xarici şirkətlərə Azərbaycanda vergi strukturunun qurulmasında, ana şirkətlə ödənişlərin vergi baxımından planlaşdırılmasında, ikiqat vergitutma sazişlərinin tətbiqində və gündəlik vergi uyğunluğunda dəstək verir. Ətraflı: maliyyə, mühasibatlıq, audit və vergi xidmətlərimiz. Konkret halınızı müzakirə etmək üçün bizimlə əlaqə saxlayın.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və hüquqi və ya vergi məsləhəti deyil. Məlumatlar Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi açıqlamaları və PwC Worldwide Tax Summaries (09.01.2026) əsasındadır (Sentyabr 2026); qanunvericilik və dərəcələr dəyişə bilər. Qərar qəbul etməzdən əvvəl konkret halınız üzrə məsləhət alın.
Bir şərh yazın
Bir şərh yazın
Görüş təyin edin