Azərbaycanda iş icazəsi və müvəqqəti yaşamaq icazəsi: işəgötürənlər üçün tam bələdçi

Qısa cavab: Azərbaycanda əcnəbi işçini rəsmi işə götürmək üçün iki ayrı sənəd lazımdır — iş icazəsi və müvəqqəti yaşamaq icazəsi (MYİ). İş icazəsi üçün müraciəti işçi yox, işəgötürən edir. Dövlət rüsumu 1 illik iş icazəsi üçün 1 000 manatdan başlayır, baxılma müddəti isə seçilən sürətə görə 10, 15 və ya 20 iş günüdür.

Əcnəbi işçi üçün hansı sənədlər lazımdır?

Azərbaycan Respublikasında haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxs iki sənədi eyni vaxtda əldə etməlidir:

1. İş icazəsi — əcnəbinin konkret işəgötürəndə işləmək hüququnu təsdiq edir.
2. Müvəqqəti yaşamaq üçün icazə (MYİ) — əcnəbinin ölkədə qanuni yaşamaq hüququnu təsdiq edir.

Bu iki icazə bir-birini əvəz etmir. Yalnız MYİ ilə işləmək və ya yalnız iş icazəsi ilə ölkədə yaşamaq mümkün deyil. Praktikada ən çox rast gəlinən problem məhz budur: şirkət iş icazəsini alır, lakin MYİ prosesini gecikdirir və işçinin ölkədə qalma müddəti bitir.

Qeyd: Miqrasiya Məcəlləsi bəzi kateqoriyalar üçün iş icazəsindən azadolma nəzərdə tutur. Azadolma əsasları hər halda ayrıca yoxlanılmalıdır — səhv qiymətləndirmə həm inzibati məsuliyyətə, həm də işçinin ölkəni tərk etməsi riskinə səbəb olur.

İş icazəsini kim alır?

Bu, işəgötürənlərin ən çox yanıldığı məqamdır. Müraciəti əcnəbi işçi deyil, onu işə götürən tərəf edir:

• əcnəbini işə götürən hüquqi şəxs;
• hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxs;
• xarici hüquqi şəxsin Azərbaycandakı filialı və ya nümayəndəliyi.

Yəni məsuliyyət və sənəd yükü şirkətin üzərinə düşür. İşçi yalnız şəxsi sənədlərini təqdim edir.

Müraciətdən əvvəl əcnəbinin işləmək və ya işgüzar vizası olmalıdır.

İş icazəsi üçün tələb olunan sənədlər

• ərizə (anket forması);
• əcnəbinin pasportunun və ya digər səyahət sənədinin surəti;
• ixtisasını təsdiq edən sənədin notariat qaydasında təsdiq olunmuş surəti;
• əcnəbinin işə cəlb edilməsinin zəruriliyini əsaslandıran məktub;
• hüquqi şəxslər üçün — nizamnamənin və dövlət qeydiyyatı şəhadətnaməsinin notarial surətləri;
• fiziki şəxslər üçün — şəxsiyyət vəsiqəsinin və VÖEN şəhadətnaməsinin notarial surətləri;
• müəyyən yoluxucu xəstəliklərin olmamasını təsdiq edən tibbi arayış.

Praktikada müraciətlərin ən çox əsaslandırma məktubu səbəbindən geri qaytarıldığını görürük. Bu sənəd formal deyil: vəzifənin məzmununu, tələb olunan ixtisası və həmin ixtisas üzrə yerli əmək bazarında namizəd tapılmamasının səbəbini konkret izah etməlidir.

İş icazəsi: müddət və dövlət rüsumu

İş icazəsi 3, 6 və ya 12 ay müddətinə verilir. Rüsum həm müddətdən, həm də seçilən baxılma sürətindən asılıdır:

İcazənin müddəti eyni qayda və rüsumlarla uzadılır.

Diqqət: dövlət rüsumu müəyyən edilmiş müddət bitdikdən sonra 30 gün ərzində ödənilməlidir. Ödəniş edilmədikdə iş icazəsi ləğv olunur və bütün proses yenidən başlanır.

2024-cü ildən iş icazələri Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən səlahiyyətli şəxsin gücləndirilmiş elektron imzası ilə elektron formada verilir.

Müvəqqəti yaşamaq icazəsi (MYİ) hansı əsaslarla verilir?

MYİ üçün qanunvericilik bir neçə müstəqil əsas nəzərdə tutur:

• Azərbaycan Respublikası vətəndaşı ilə yaxın qohumluq münasibəti;
• ölkə iqtisadiyyatına ən azı 500 000 manat həcmində investisiya;
• dəyəri ən azı 100 000 manat olan daşınmaz əmlak və ya bankda pul vəsaiti;
• xarici hüquqi şəxsin filial və ya nümayəndəliyinin rəhbəri olmaq;
• sahibkarlıq fəaliyyəti;
• təhsil (ali, orta ixtisas və ümumtəhsil müəssisələri);
• peşəkar dini fəaliyyət;
• yüksək səviyyəli mütəxəssis statusu.

Əcnəbinin sahibkarlıq fəaliyyəti əsasında MYİ alması üçün ən azı 5 tam ştatlı və ya 10 yarımştatlı işçi ilə əmək müqaviləsi bağlaması tələb olunur.

MYİ: sənədlər, müddət və rüsum

Əsas sənədlər: anket-ərizə, pasport surəti, tibbi arayış, yaşayış sahəsi ilə bağlı sənəd (mülkiyyət, icarə və ya order), 3,5×4,5 sm ölçüdə iki fotoşəkil və müvafiq hallarda ailə üzvünün notariat qaydasında təsdiq edilmiş razılığı.

Tələbələr üçün ayrıca güzəştli tariflər tətbiq olunur (1 il — 40/60 manat, 2 il — 80/120 manat).

MYİ ümumi qaydada 1 ilədək müddətə verilir və hər dəfə 2 ilədək uzadıla bilər. 500 000 manatdan yuxarı investisiya halında icazə 3 ilədək verilir və hər dəfə 3 ilədək uzadılır.

İşəgötürənlərin ən çox yol verdiyi 5 səhv

1. İşçini icazə alınmamış işə başlatmaq. Əmək müqaviləsinin imzalanması iş icazəsini əvəz etmir.
2. İki prosesi ardıcıl aparmaq. İş icazəsi və MYİ paralel planlaşdırılmalıdır, əks halda işçinin ölkədə qanuni qalma müddəti bitir.
3. Zəif əsaslandırma məktubu. Şablon mətn ən çox rədd səbəbidir.
4. Rüsumun 30 günlük müddətini ötürmək. Nəticə — icazənin ləğvi və prosesin sıfırdan başlaması.
5. Uzatma tarixini gec planlaşdırmaq. Uzatma müraciəti müddət bitməzdən əvvəl verilməlidir; gecikmə işçinin statusunu qanunsuz edir.

Tez-tez verilən suallar

İş icazəsi neçəyə başa gəlir?
1 illik iş icazəsi üçün dövlət rüsumu 20 iş günü variantında 1 000 manat, 10 iş günü variantında 1 400 manatdır. Bu məbləğə tərcümə, notariat və tibbi arayış xərcləri daxil deyil.

İş icazəsi nə qədər müddətə verilir?
3, 6 və ya 12 ay. Eyni qayda ilə uzadılır.

MYİ olmadan iş icazəsi ilə işləmək olar?
Xeyr. Haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti üçün hər iki sənəd tələb olunur.

Müraciəti işçi özü edə bilərmi?
İş icazəsi üzrə müraciəti işəgötürən edir. MYİ üzrə müraciət isə əcnəbinin özü tərəfindən verilir.

Sənədlər xarici dildədirsə?
Xarici dildə olan sənədlər notariat qaydasında təsdiq edilmiş tərcümə ilə təqdim olunur; bəzi hallarda leqallaşdırma və ya apostil tələb oluna bilər.

Necə kömək edə bilərik

Affidacons olaraq əcnəbi işçilərin işə cəlb edilməsi prosesini tam şəkildə aparırıq: azadolma əsaslarının qiymətləndirilməsi, əsaslandırma məktubunun hazırlanması, sənəd paketinin toplanması və tərcüməsi, Dövlət Miqrasiya Xidmətinə müraciət, uzatma tarixlərinin izlənməsi və əmək müqaviləsinin miqrasiya tələblərinə uyğunlaşdırılması.

Konkret halınızın qiymətləndirilməsi üçün bizimlə əlaqə saxlayın.

Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və hüquqi məsləhət deyil. Dövlət rüsumları və prosedur tələbləri dəyişə bilər; məlumatlar ASAN xidmət və Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəsmi mənbələrinə əsaslanır. Qərar qəbul etməzdən əvvəl konkret halınız üzrə hüquqi məsləhət alın.